بیماری چشم ؛ انواع، علائم، بیماری خطرناک چشمی و روش های درمان

بیماری چشم چیست؟

بیماری چشمی به شرایطی گفته می شود که هر بخشی از چشم یا ساختارهای اطراف آن را تحت تأثیر قرار می دهند. این بیماری ها می توانند حاد یا مزمن باشند.

* حاد به این معناست که به سرعت ظاهر می شوند.

* مزمن به این معناست که به تدریج پیشرفت می کنند و برای مدت طولانی باقی می مانند.

بیشترین بیماری چشم در کره چشم اتفاق می افتد اما لزوما به آن محدود نیست چرا که بیماری چشم می تواند بر عضلات چشم، حفره چشم، پلک ها، پوست یا ماهیچه های اطراف آن نیز اثر بگذارد.

بیماری های چشمی چقدر شایع هستند؟

طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، بیش از 2.2 میلیارد نفر در جهان به نوعی درگیر اختلالات بینایی (بینایی چشم) یا نابینایی هستند. یکی از دلایلی که باعث شایع شدن بیماری چشم می شود این است که در واقع چشم ها از دیگرساختار بدن جدا نیستند. بنابراین بسیاری از مشکلات چشمی به خاطر مشکلات در دیگر قسمت های بدن به وجود می آیند یا با آنها مرتبط هستند. به همین دلیل، صدها بیماری مختلف می توانند روی چشم ها تأثیر بگذارند. بیماری هایی مثل دیابت یا فشار خون بالا می توانند باعث مشکلات چشمی مثل رتینوپاتی (retinopathy) یا آسیب به عروق خونی چشم شوند.

انواع مختلف شایع ترین بیماری های چشمی چیست؟

برای خرید عینک طبی مردانه کلیک کنید.

آب مروارید (Cataracts)

در این بیماری ممکن است حس کنید که دارید از یک پنجره کثیف به دنیا نگاه می کنید. این بیماری چشم می تواند با گذشت زمان پیشرفت داشته باشد و باعث بدتر شدن دید شما شود. آب مروارید نواحی کدری است که روی عدسی چشم ایجاد می شوند. لنز چشم یک ساختار شفاف و انعطاف پذیر است که بیشتر از پروتئین ها (کریستالین ها / Crystallin) ساخته شده و با متمرکز کردن نور در قسمت پشتی چشم، کمک می کند تا بتوانید ببینید. با افزایش سن، پروتئین های موجود در لنز شما تجزیه می شوند و لکه های کدر تشکیل می دهند که بر بینایی تأثیر می گذارد.

علائم آب مروارید

تغییرات بینایی و تاری دید (در حدی که لنز تماسی و عینک هم کمک نمی کند) • درخشش یا تابش نور ( خصوصا هنگام رانندگی در شب. بسیاری از مردم می گویند که در شب، نور چراغ های اتومبیل ها آن ها را دیوانه می کند و نمی توانند به خوبی ببینند) • تغییر در نحوه دیدن رنگ ها • حساسیت به نور شدید خورشید، چراغ یا لامپ

علت ایجاد آب مروارید

ژنتیک (به میزان 35 تا 50 درصد) 2. وارد شدن ضربه شدید به چشم 3. عوامل محیطی مثل: استعمال دخانیات، مصرف الکل و کورتیکواستروئید (چه به صورت داروی خوراکی و چه به صورت قطره)

انواع مختلف آب مروارید

1- آب مروارید کودکان

می تواند مادرزادی باشد و معمولا ناشی از عوامل ژنتیکی یا عفونت های دوران بارداری مانند سرخجه است.

2- آب مروارید آسیب زا

می تواند ناشی از آسیب های فیزیکی، حرارت یا اشعه های مضر باشد.

3- آب مروارید ثانویه

به دنبال بیماری های دیگر یا درمان های خاص، مانند دیابت، استروئیدها یا جراحی های قبلی ایجاد می شود. این نوع آب مروارید معمولا به دلیل تغییرات در بافت عدسی یا عفونت ها به وجود می آید

4- آب مروارید مرتبط با سن

به تدریج به دلیل تغییرات طبیعی در ساختار عدسی و از دست دادن پروتئین های آن در افراد سالمند (معمولا بالای 60 سال) ایجاد می شود.

عیوب انکساری (Refractive errors)

که شامل موارد زیر هستند:

1- آستگماتیسم (Astigmatism)

ناشی از نامنظم بودن شکل قرنیه یا عدسی چشم می باشد. این ناهنجاری باعث می شود نور به طور یکنواخت بر روی شبکیه تمرکز نکند و در نتیجه تصویر تار و مبهمی ایجاد شود. افراد مبتلا به آستگماتیسم ممکن است در دیدن اشیاء نزدیک و دور مشکل داشته باشند و همچنین از خستگی چشم و سردرد رنج ببرند.

2- دوربینی (hyperopia)

حالتی است که در آن فرد نمی تواند اشیاء نزدیک را به وضوح ببیند، در حالی که دید دور خوب است. این مشکل معمولا ناشی از کوتاه بودن طول چشم یا نرمی بیش از حد عدسی است.

3- نزدیک بینی (myopia)

فرد قادر به دیدن اشیاء نزدیک است، اما اشیاء دور به وضوح دیده نمی شوند. این مشکل معمولاً به دلیل بلند بودن طول چشم یا انحنای بیش از حد قرنیه به وجود می آید.

از دست دادن تمرکز نزدیک مرتبط با سن یا پیرچشمی (presbyopia)

معمولا در سنین بالای 40 سالگی ایجاد می شود و به تدریج توانایی چشم برای تمرکز بر روی اشیاء نزدیک کاهش می یابد. این تغییر به دلیل کاهش انعطاف پذیری عدسی چشم و سخت تر شدن آن در برابر تغییرات فاصله های نزدیک و دور ایجاد می شود.

بیشتر بخوانید: 5 روش درمان حساسیت چشمی + انواع آلرژی

گلوکوم یا آب سیاه (Glaucoma) یکی از خطرناکترین بیماری چشمی

تصور کنید که چشم با فشار بالا مانند یک لاستیک دوچرخه است که به شدت پر از هوا شده است. حال اگر این لاستیک را با فشار و هوای بیشتری پر کنید، نازک ترین قسمت آن به سمت بیرون برآمده می شود. اگر همچنان به پمپاژ هوا ادامه دهید، در نهایت آن قسمت نازک (عصب بینایی) دچار پارگی می شود. این دقیقا همان اتفاقی است که در چشم می افتد.

 آب سیاه یک نوع بیماری چشم است که در آن عصب بینایی به مرور زمان می میرد و در نهایت به نابینایی منجر می شود. در بیشتر مواقع گلوکوم با معاینات چشمی به زودی تشخیص داده می شوند و افرادی که دائما برای معاینه قرنیه به چشم پزشک مراجعه می کنند، در صورت ابتلا، بیماری زودتر تشخیص داده شده و روند درمان بهتری را طی می کنند و به نابینایی منجر نمی شود. باید توجه داشت که فشار چشم با گلوکوم مرتبط است و می تواند نشان دهنده وجود این بیماری باشد، اما همیشه اینگونه نیست و گلوکوم می تواند با فشار طبیعی چشم نیز ایجاد شود که گلوکوم تنش طبیعی (Normal Tension Glaucoma) نام دارد.

* فشار طبیعی چشم برای اکثر مردم بین 10 تا 21 میلی متر جیوه است.

گلوکوم یک مشکل شایع در جهان است و دومین علت نابینایی پس از آب مروارید را به خود اختصاص می دهد.

دو دسته عمده گلوکوم یا آب سیاه

1- گلوکوم زاویه باز (Open-angle glaucoma):

شایع ترین نوع گلوکوم با افزایش تدریجی فشار چشم

2- گلوکوم زاویه بسته (Closed-angle glaucoma):

نوع حاد با مسدود شدن ناگهانی زاویه چشم و افزایش سریع فشار

علائم آب سیاه

برخی از انواع گلوکوم، هیچ علائم هشدار دهنده اولیه ای ندارند و تغییرات در بینایی می تواند به تدریج اتفاق بیفتد، بنابراین علائم به راحتی از دست می روند. از آنجا که افراد مبتلا به گلوکوم زاویه باز علائم قابل توجهی ندارند، انجام معاینات معمول چشم برای تشخیص این بیماری در مراحل اولیه بسیار مهم است. گلوکوم زاویه بسته علائم شدیدتری دارد که عبارتند از:

عوامل خطر آب سیاه

افراد مبتلا به دیابت دو برابر بیشتر در معرض ابتلا به گلوکوم هستند. سایر عوامل عبارتند از:

دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (Age-related macular degeneration)

تباهی لکه زرد یا دژنراسیون ماکولا یک بیماری چشمی وابسته به شبیکه چشم است که بینایی مرکزی شبکیه را تحت تاثیر قرار می دهد. این بدان معنی است که افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا نمی توانند چیزها را مستقیما در مقابل خود ببینند. این بیماری چشمی معمولا در افراد بالای 50 سال رخ می دهد. این افراد کاملا نابینا نیستند و دید محیطی آن ها (توانایی دیدن چیزهایی که در اطراف هستند) خوب است. دژنراسیون ماکولا ممکن است در یک یا هر دو چشم با سطوح مختلفی از شدت ایجاد شود.

برای خرید عینک طبی زنانهکلیک کنید.

انواع دژنراسیون ماکولا

دژنراسیون ماکولا خشک (Atrophic): ایجاد رسوبات پروتئینی زرد کوچک به نام دروسن زیر ماکولا، که باعث نازک و خشک شدن آن می شود. از دست دادن بینایی به تدریج اتفاق می افتد و اکثر افراد بینایی مرکزی خود را به طور کامل از دست نمی دهند. در برخی موارد، این فرم می تواند به فرم مرطوب تبدیل شود. دژنراسیون ماکولا مرطوب (Exudative): ایجاد رگ های خونی غیرطبیعی در زیر شبکیه و ماکولا که باعث نشت خون و مایعات می شود. این نوع شدیدتر بوده و می تواند به سرعت منجر به از دست دادن کامل بینایی مرکزی شود.

علائم

عوامل خطر

علاوه بر سن، عوامل خطر برای دژنراسیون ماکولا عبارتند از:

مراحل بیماری

1- مراحل زودهنگام: ماکولا تغییر می کند، اما بینایی تحت تأثیر قرار نمی گیرد.

2- مراحل متوسط: بینایی ممکن است تار یا موج دار (دیدن اشیا با خطوط خمیده و نامنظم) شود.

3- مراحل پیشرفته: بینایی مرکزی به طور کامل از کار می افتد. رتینوپاتی مرتبط با دیابت (Diabetes-related retinopathy) دیابت تاثیر قابل توجهی بر چشم ها و سلامت کلی سیستم بدن می گذارد. رتینوپاتی مرتبط با دیابت یک بیماری چشمی است که شبکیه را تحت تاثیر قرار می دهد و رگ های خونی شبکیه را تضعیف می کند. افرادی که با دیابت درگیر هستند، می توانند به این بیماری نیز مبتلا شوند. اگر رتینوپاتی مرتبط با دیابت درمان نشود، می تواند به از دست دادن بینایی یا نابینایی منجر شود. اما با مراقبت مناسب، می توانید پیشرفت بیماری را متوقف کنید.

انواع رتینوپاتی مرتبط با دیابت

1- رتینوپاتی غیر تکثیری مرتبط با دیابت (NPDR)

در مرحله اولیه بیماری، رگ های خونی در شبکیه نشت می کنند. این نشت به صورت مایعات، خونریزی یا چربی هایی است که در شبکیه ظاهر می شود. در نهایت این رگ های خونی بسته می شوند و باعث ایسکمی یا جریان خون ضعیف می شوند.

2- رتینوپاتی مرتبط با دیابت پرولیفراتی (PDR)

با پیشرفت بیماری، رگ های خونی غیرطبیعی در پاسخ به ایسکمی رشد می کنند. این رگ های غیرطبیعی ممکن است خون را به داخل ماده ژل مانند (زجاجیه) که داخل چشم را پر می کند، نشت داده و تغییرات کششی در سطح شبکیه ایجاد کنند که منجر به جداشدگی آن و در مراحل پیشرفته باعث از دست دادن بینایی می شود.

شبکیه چیست؟

شبکیه بافتی در پشت چشم است که سیگنالی شبیه به فیلم دوربین به مغز می فرستد. شبکیه، پرتوهای نور را به امواج الکتریکی تبدیل می کند که با مغز ارتباط برقرار می کنند. این امواج همان چیزی هستند که به شما امکان دیدن (بینایی) را می دهند. چه کسانی ممکن است به رتینوپاتی مرتبط با دیابت مبتلا شوند؟ هر کسی که دیابت دارد می تواند به رتینوپاتی مرتبط با دیابت مبتلا شود:

دیابت بارداری

• دیابت نوع 1
• دیابت نوع 2

عوامل خطر

• بارداری
• فشار خون

افزایش چربی خون یا هیپرلیپیدمی (Hyperlipidemia)

علائم

اکثر افراد در مراحل اولیه، هیچ نشانه ای از رتینوپاتی مرتبط با دیابت را تجربه نمی کنند. ممکن است تا زمانی که شرایط شدید نباشد، تغییرات بینایی را تجربه نکنید.

تنبلی چشم (Amblyopia)

تنبلی چشم یکی از شایع ترین بیماری چشم است. شایع ترین علت اختلال بینایی در کودکان، آمبلیوپی یا تنبلی چشم است که حدود 5 درصد از کودکان زیر 15 سال را تحت تاثیر قرار می دهد. در این بیماری چشمی، بینایی در یک چشم کاهش می یابد زیرا چشم و مغز به درستی با هم کار نمی کنند. اگر کودکی آمبلیوپی داشته باشد، یکی از چشم های او تاری و دیگری دید واضحی دارد. مغز شروع به نادیده گرفتن چشم تار می کند و برای دیدن فقط از چشمی که دید واضح دارد استفاده می کند. از آنجایی که مغز بیشتر به چشم قوی تر متکی است، با گذشت زمان بینایی چشم ضعیف تر بدتر می شود.

تنبلی چشم

علائم کودک مبتلا به تنبلی چشم:

• برخورد با اجسام (به خصوص در یک طرف بدن) • یک چشم را ببندد یا زیاد چشمان خود را ببندد • اغلب سر خود را به یک طرف متمایل کند • چشمان ضربدری داشته باشد • پلک افتاده داشته باشد

عوامل خطر

داشتن اعضای بیولوژیکی خانواده با مشکلات چشمی و بینایی تأخیرهای رشد زایمان زودرس (تولد قبل از هفته 37 بارداری) وزن کم هنگام تولد (تولد با وزن کمتر از 2500 گرم)

استرابیسم (Strabismus)

استرابیسم (ناهماهنگی چشم) وضعیتی است که در آن هر دو چشم با یکدیگر هماهنگ نمی شوند. به عبارت دیگر، یک چشم در جهتی چرخانده می شود که با چشم دیگر شما متفاوت است. استرابیسم معمولا در نوزادان و کودکان خردسال و اغلب در سن 3 سالگی ظاهر می شود. در حالی که استرابیسم عمدتا در دوران کودکی دیده می شود، بزرگسالان نیز می توانند آن را تجربه کنند. معمولا سکته مغزی باعث ناهماهنگی چشمی در بزرگسالان می شود. علت دیگر ضربه جسمی است.

علائم

سرطان چشم

سرطان چشم یکی از خطرناک ترین بیماری چشم است. آیا می دانستید که ممکن است خالی در پشت کره چشم شما رشد کند؟ بسیاری از چشم پزشکان به این وضعیت به عنوان کک و مک روی شبکیه اشاره می کنند، اما نام علمی آن خال مشیمیه ای (Choroidal Nevus) است. تشخیص و پایش این خال ها بسیار مهم است، زیرا مانند خالی که روی پوست ایجاد می شود، پتانسیل رشد دارد. خال مشیمیه ای معمولا خوش خیم است، اما در موارد نادر ممکن است به یک تومور بدخیم به نام ملانوما مشیمیه ای (Choroidal Melanoma) تبدیل شود که نوعی سرطان چشم بسیار جدی و کشنده است. معمولا این خال ها (مشیمه ی) در حدود هفت تا ده درصد از جمعیت یافت می شوند و اغلب افراد با آن ها متولد می شوند. این خال ها به تدریج در سال های قبل از بلوغ رشد می کنند، اما پس از رسیدن به بزرگسالی، رشد آن ها نادر است. بنابراین اگر پزشک شما یکی از این خال ها را تشخیص دهد و متوجه شود که به آرامی در حال رشد است، می تواند بسیار نگران کننده باشد.

نکته ترسناک درباره ملانوما مشیمیه ای این است که اگر این سرطان در بدن گسترش یابد یا متاستاز دهد، به احتمال زیاد به کبد سرایت می کند و زمانی که این اتفاق بیفتد، پیش آگهی بسیار بدی دارد. در واقع، نرخ بقای افراد پس از پنج سال از تشخیص تنها حدود یک درصد است. بنابراین، بسیار مهم است که چشم پزشک شما بتواند این خال های مشیمیه ای را تشخیص دهد و آن ها را برای هرگونه علائم و نشانه هایی که ممکن است به توسعه ملانوما اشاره کنند، تحت نظر داشته باشد. زیرا اگر پزشک بتواند آن را زودتر تشخیص دهد، می تواند شما را به یک متخصص انکولوژی چشم ارجاع دهد و امیدوار است با درمان از گسترش آن به دیگر قسمت های بدن جلوگیری کند.

علائم

• کاهش بینایی
• دیدن نورهای چشمک زن و نقاط شناور (فلوتر)
• با این حال، حدود 90 درصد از افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، هیچ علائمی ندارند. بنابراین، مهم است که بدانید که ممکن است این ضایعات در پشت چشم رشد کنند، بدون اینکه هیچ علائمی در بینایی شما ایجاد شود

بیماری ارثی چشم

شما می توانید برخی بیماری چشمی را به ارث ببرید، مانند:

رتینیت پیگمانتوزا (Retinitis pigmentosa)

رتینیت پیگمانتوزا (RP) اصطلاحی برای گروهی از بیماری های ارثی چشم (IRDs) است که شبکیه را تحت تاثیر قرار می دهد. بسیاری از جهش های ژنتیکی مختلف می توانند باعث ایجاد این بیماری چشمی شوند. از آنجایی که RP گروهی از اختلالات است، تغییرات بینایی در افراد مختلف متفاوت است. اکثر افراد مبتلا به RP کم بینایی دارند و برخی از افراد نابینا می شوند. تغییرات بینایی معمولا از دوران کودکی شروع می شود اما، گاهی اوقات این تغییرات آنقدر آهسته اتفاق می افتد که شما متوجه آن نمی شوید. برخی از افراد بینایی خود را زودتر از دست می دهند و در برخی از انواع RP، از دست دادن بینایی در یک نقطه خاص متوقف می شود. به طور کلی رتینیت پیگمانتوزا هر دو چشم را تحت تاثیر قرار می دهد.

علائم

• مشکلات دید در شب
• مشکلات دیدن در نور کمچ
• نقاط کور در دید محیطی (جانبی)
• داشتن احساس چشمک زدن نور
• حساس بودن یا ناراحت بودن در نور روشن (فوتوفوبیا)
• داشتن دید تونلی (فقط دید مرکزی)
• از دست دادن توانایی دیدن رنگ
• داشتن دید بسیار ضعیف

سندرم آشر (Usher syndrome)

سندرم آشر بیماری نادری است که باعث از دست دادن بینایی، کاهش شنوایی و گاهی مشکلات تعادل می شود. سه نوع سندرم آشر وجود دارد. هر نوع علائم مختلفی ایجاد می کنند که در زمان های مختلف نیز ایجاد می شود. سندرم آشر یک اختلال ارثی بوده و ممکن است علائم آن با گذشت زمان بدتر شود.

سه نوع سندرم آشر عبارتند از:

1- سندرم آشر نوع 1

وجود مشکلات کم شنوایی و تعادل در بدو تولد

بدتر شدن با افزایش سن

2- سندرم آشر نوع 2

تولد نوزادان مبتلا با کم شنوایی متوسط تا شدید مشکلات بینایی در نوجوانی و شدت بیشتر با افزایش سن

3- سندرم آشر نوع 3

این نوع بسیار نادر است. افراد مبتلا به این نوع سندرم، هنگام تولد شنوایی و بینایی معمولی دارند. در اواخر کودکی شروع به کاهش شنوایی و از دست دادن بینایی در اوایل تا اواسط بزرگسالی می کنند. نیمی از مبتلایان به سندرم آشر نوع 3 نیز مشکلات تعادلی دارند.

بیشتر بخوانید: همه چیز درباره انواع تنبلی چشم کودکان و بزرگسالان | تشخیص، پیشگیری و درمان

بیماری اشتارگارت (Stargardt disease)

بیماری اشتارگارت که یکی از خطرناکترین بیماری چشم است، یک بیماری ژنتیکی چشمی است که بر بینایی ماکولا (قسمت مرکزی شبکیه است که دید مرکزی واضح می دهد) تأثیر می گذارد و باعث می شود بینایی خود را در طول زمان از دست بدهید. افراد مبتلا به بیماری اشتارگارت، بیش از حد یک ماده زرد چرب به نام لیپوفوسین دارند. همه لیپوفوسین دارند، اما در افراد مبتلا به بیماری اشتارگارت، روی ماکولا جمع می شود. بیماری اشتارگارت معمولا در هر دو چشم است. در بسیاری از افراد در نوجوانی یا بیست سالگی تشخیص داده می شود، اما می تواند زودتر از 10 و بعد از 30 سالگی نیز اتفاق بیفتد.

علائم

• ناتوانی در واضح دیدن
• ناتوانی دید در شب یا در نور کم
• از دست دادن توانایی دیدن رنگ ها
• داشتن حرکات غیر ارادی چشم رتینوشیزیس (Retinoschisis) زمانی اتفاق می افتد که شبکیه شما به دو یا چند لایه تقسیم می شود.

علائم

• چشم های ضربدری
• چشم هایی که به طور غیرقابل کنترلی از یک طرف به طرف دیگر حرکت می کنند (نیستاگموس)
• از دست دادن بینایی مرکزی جانبی (بسته به جایی که شکاف رخ می دهد)
• دوربینی

تفاوت بین جداشدگی شبکیه و رتینوشیزیس چیست؟

جداشدگی شبکیه به این معنی است که شبکیه از بافت هایی که از آن حمایت می کنند دور شده است. رتینوشیزیس به این معنی است که خود شبکیه شکافته شده است.

گلوکوم ارثی (Hereditary Glaucoma): نوع زاویه باز آب مراورید مادرزادی (Congenital Cataracts)

بیماری های شبکیه چشم

دژنراسیون ماکولا وابسته به سن و رتینوپاتی مرتبط با دیابت از بیماری های شبکیه چشم هستند که در بالا به آن پرداخته شد. در ادامه دیگر بیماری های شایع شبکیه را مورد بررسی قرار می دهیم:

جداشدگی شبکیه (Retinal detachment)

جداشدگی شبکیه یک بیماری چشمی بدون درد اما جدی است. در واقع شبکیه، لایه ای از بافت در پشت چشم، از بافت هایی که از آن حمایت می کنند جدا می شود. شبکیه جدا شده بر بینایی تأثیر می گذارد و می تواند به نابینایی منجر شود.

علائم

• شناورهای چشم بیشتر از حد معمول (لکه های تیره و خطوط پیچ خورده ای که در دید شما حرکت می کنند)
• چشمک زدن نور
• تیره شدن دید محیطی (دید جانبی)
• تیره شدن یا سایه پوشاندن بخشی از دید شما

عوامل خطر

• آسیب دیدگی چشم
• پیری
• داشتن جداشدگی قبلی شبکیه یا سابقه خانوادگی جداشدگی شبکیه
• داشتن جراحی قبلی چشم
• نزدیک بینی بیش از حد
• جداشدگی زجاجیه خلفی
• نازک شدن شبکیه یا رتینوپاتی مرتبط با دیابت
• برخی از اختلالات ارثی چشم
• سابقه پارگی یا جداشدگی شبکیه در چشم دیگر

پارگی یا سوراخ شبکیه (Retinal tears or holes)

پارگی های شبکیه زمانی رخ می دهند که زجاجیه شبکیه را تحت کشش قرار دهد، در حالی که سوراخ های شبکیه به دلیل نازک شدن تدریجی بافت شبکیه شکل می گیرند. سوراخ های شبکیه معمولا کوچکتر هستند و خطر کمتری برای ایجاد جداشدگی شبکیه دارند.

عوامل خطر

سن بالا درجه نزدیک بینی دژنراسیون شبکیه چشم (تکه های نازک در شبکیه) آسیب یا ضربه شدید سابقه خانوادگی پارگی یا جدا شدن شبکیه جراحی قبلی چشم

انسداد ورید شبکیه (Retinal vein occlusion)

انسداد ورید شبکیه (RVO) انسداد جزئی یا کلی در ورید است که خون را از شبکیه تخلیه می کند. انسداد در ورید شبکیه مانع از خروج خون از شبکیه می شود که می تواند به عوارضی از جمله افزایش فشار در چشم و تورم منجر شود. انواع انسداد ورید شبکیه انسداد ورید مرکزی شبکیه (CRVO) یا انسداد ورید اصلی شبکیه انسداد ورید شبکیه شاخه (BRVO) یا انسداد یکی از وریدهای شاخه کوچکتر. این نوع شایع تر است.

رتینیت عفونی (Infectious retinitis)

رتینیت عفونی، التهاب شبکیه است که در اثر عفونت توسط ویروس ها، باکتری ها، قارچ ها یا انگل ها ایجاد می شود. این پاتوژن ها بسته به ویژگی هایی مانند سن، مکان و وضعیت ایمنی بدن بر بیماران تأثیر متفاوتی می گذارند.

علائم

• کاهش بینایی
• حرکات غیرارادی چشم
• حساسیت به نور
• چشمان قرمز
• درد چشم

رتینوپاتی سروز مرکزی (Central serous retinopathy)

رتینوپاتی سروز مرکزی زمانی اتفاق می افتد که مایع در پشت شبکیه چشم شما جمع می شود. این مایع می تواند باعث جدا شدن شبکیه شده و به مشکلات بینایی منجر شود. این بیماری اغلب با استرس و استفاده از کورتیکواستروئید همراه است. بسیاری از موارد به خودی خود برطرف می شوند، اما باید به دنبال مراقبت های پزشکی باشید تا مطمئن شوید که مشکلات بینایی دائمی نیستند.

علائم

• تاری دید ، مانند لکه ای در مرکز دید
• دید تیره تر یا کم نور
• اشیاء سفید، کسل کننده یا تا حدودی قهوه ای به نظر می رسند
• اشیاء کوچکتر یا دورتر از آنچه هستند به نظر می رسند
• خطوط مستقیم کج یا خمیده به نظر می رسند

عوامل خطر

• بیماری های خود ایمنی، مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید
• بیماری قلبی یا فشار خون بالا
• عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری
• ماری کلیوی، مانند گلومرولونفریت
• بارداری
• مشکلات خواب، مانند آپنه خواب و بی خوابی
• استفاده از برخی داروها (مانند داروهای احتقان بینی و اختلال نعوظ)

خطرناک ترین بیماری چشم

خطرناک ترین بیماری چشم که می توانند منجر به از دست دادن بینایی شوند، عبارتند از:

1. گلوکوم (Glaucoma)
2. رتینیت پیگمانتوزا (Retinitis Pigmentosa)
3. دژنراسیون ماکولا (Age-related Macular Degeneration)
4. جداشدگی شبکیه (Retinal Detachment)
5. آب مروارید (Cataracts)
6. عفونت های چشمی (مثل عفونت ویروسی یا باکتریایی)

برخی از بیماری چشم شایع کودکان چیست؟

• عدم انطباق چشم (استرابیسم)
• تنبلی چشم
• تومور شبکیه (Retinoblastoma)
• کولوباما (Coloboma)
• التهاب یا عفونت کیسه های اشکی (dacryocystitis)

آیا می توان از بیماری های چشمی پیشگیری کرد؟

برخی از بیماری چشمی کاملا قابل پیشگیری هستند اما بسیاری از بیماری های چشمی به طور غیرقابل پیش بینی اتفاق می افتند و پیشگیری یا کاهش احتمال ابتلا به آن ها را غیرممکن می کند. برخی اقدامات کلی که می توانید برای حفظ سلامت چشم های خود انجام دهید، شامل موارد زیر هستند:

• معاینات منظم چشم: حداقل هر یک تا دو سال یکبار
• استفاده از محافظ چشم
• خودداری از مصرف نیکوتین
• نادیده نگرفتن عفونت ها
• نادیده نگرفتن علائم چشم
• قراردادن تغذیه مناسب در اولویت
• داشتن وزن سالم و حفظ آن

برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله راهنمای جامع مراقبت از چشمرا مطالعه کنید.

درمان بیماری چشم

درمان بیماری چشمی می تواند به اندازه خود بیماری ها متنوع و متفاوت باشد. برخی از درمان ها می توانند برای تعداد زیادی از بیماری چشمی مؤثر باشند. اما برخی دیگر بسیار تخصصی هستند و فقط برای یک بیماری خاص مفیدند و برای درمان مشکلات دیگر کاربردی ندارند. عیوب انکساری یکی از شایع ترین بیماری چشمی است و معمولا درمان آن ها آسان تر است. لنزهای اصلاحی مانند عینک یا لنزهای تماسی به تنظیم بینایی و بهبود حدت بینایی کمک می کنند. شما می توانید برای اطلاع از انواع قیمت عینک طبی به فروشگاه صاپتیک استور مراجعه کنید.

سوالات متداول

1- شایع‌ترین بیماری چشم کدام است و از کجا بفهمیم به آن دچار شده‌ایم؟

شایع ترین بیماری چشم همیشه یک مورد ثابت نیست، اما عیوب انکساری مثل نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی در بین مراجعه‌کنندگان بسیار رایج‌اند. آب مروارید هم از بیماری‌های بسیار شایع به‌ویژه در سنین بالاتر است. اگر دچار تاری دید، خستگی چشم، سختی در دید شب، حساسیت به نور یا نیاز مداوم به تغییر نمره عینک شده‌اید، بهتر است برای معاینه بینایی اقدام کنید.

2- خطرناک‌ترین بیماری چشم چیست و چرا ممکن است دیر تشخیص داده شود؟

خطرناک ترین بیماری چشم می‌تواند بسته به شرایط فرد متفاوت باشد، اما گلوکوم (آب سیاه) یکی از مهم‌ترین موارد است؛ چون گاهی در مراحل اولیه علامت واضحی ندارد و به‌تدریج به عصب بینایی آسیب می‌زند. جداشدگی شبکیه، دژنراسیون ماکولا و رتینوپاتی دیابتی هم از بیماری‌های تهدیدکننده بینایی هستند. به همین دلیل معاینه دوره‌ای چشم، مخصوصاً برای افراد دیابتی، بالای 40 سال یا دارای سابقه خانوادگی، بسیار مهم است.

3- چه علائمی در بیماری‌های چشم نیاز به مراجعه فوری دارند؟

اگر با افت ناگهانی بینایی، درد شدید چشم، جرقه نور، افزایش ناگهانی مگس‌پران، سایه یا پرده در میدان دید، دوبینی، قرمزی شدید چشم، تهوع یا سردرد شدید روبه‌رو شدید، باید سریع به چشم‌پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشانه مشکلات جدی مانند جداشدگی شبکیه، حمله حاد گلوکوم یا عفونت شدید چشمی باشند.

4- آیا عینک می‌تواند از پیشرفت بیماری‌های چشم جلوگیری کند؟

عینک درمان مستقیم همه بیماری‌ها نیست، اما در بسیاری از موارد به بهبود کیفیت دید، کاهش فشار روی چشم و اصلاح عیوب انکساری کمک می‌کند. اگر مشکل شما ناشی از نمره چشم باشد، انتخاب عینک مناسب می‌تواند دید روزانه را به‌طور محسوسی بهتر کند. البته در بیماری‌هایی مثل گلوکوم، آب مروارید یا مشکلات شبکیه، عینک جای درمان تخصصی را نمی‌گیرد و باید حتماً تشخیص و پیگیری پزشکی انجام شود.

5- برای پیشگیری از بیماری‌های شایع و خطرناک چشم چه کارهایی مفید است؟

معاینه منظم چشم، کنترل قند خون و فشار خون، استفاده از عینک آفتابی استاندارد، ترک سیگار، تغذیه مناسب و محافظت از چشم در محیط کار از مهم‌ترین راه‌های مراقبت هستند. بسیاری از بیماری‌ها در شروع بدون علامت‌اند؛ بنابراین حتی اگر احساس می‌کنید دیدتان خوب است، چکاپ دوره‌ای را عقب نیندازید.

6- برای انتخاب عینک مناسب بعد از مطالعه این مقاله از کجا شروع کنم؟

اگر بعد از خواندن این مطلب درباره شایع ترین بیماری چشم یا خطرناک ترین بیماری چشم متوجه شده‌اید که کیفیت دیدتان تغییر کرده یا در انتخاب عینک مناسب مردد هستید، می‌توانید از خدمات تخصصی صاپتیک استور استفاده کنید. در صاپتیک استور هدف فقط فروش محصول نیست؛ بلکه با مشاوره درست و انتخاب آگاهانه، کمک می‌شود عینکی متناسب با نیاز بینایی، سبک زندگی و نسخه شما انتخاب شود. برای شروع، کافی است از مشاوره تخصصی عینک و بینایی‌سنجی استفاده کنید.

7- بیماری خطرناک چشمی همیشه با درد همراه است؟

خیر. برخی بیماری‌های تهدیدکننده بینایی، از جمله بعضی انواع گلوکوم یا بیماری‌های شبکیه، ممکن است در مراحل اولیه درد یا علامت واضحی ایجاد نکنند. به همین دلیل معاینه دوره‌ای، به‌ویژه در افراد پرخطر، اهمیت زیادی دارد.

8- آیا بیماری چشم در کودکان همیشه با شکایت از تاری دید مشخص می‌شود؟

خیر. کودکان ممکن است مشکل بینایی خود را توضیح ندهند و علائمی مانند نزدیک شدن بیش از حد به صفحه، بستن یک چشم، کج کردن سر، برخورد با اجسام یا افت عملکرد دیداری نشان دهند. در چنین شرایطی معاینه تخصصی توصیه می‌شود.

9- آیا عینک آفتابی از همه بیماری‌های چشمی پیشگیری می‌کند؟

خیر. عینک آفتابی استاندارد برای کاهش مواجهه چشم با پرتوهای فرابنفش مفید است، اما جایگزین معاینه، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای یا درمان تخصصی بیماری چشم نیست.